WOW. Panorama Warszawy z XVIII wieku na aukcji w Sotheby’s!!

Dom aukcyjny Sotheby’s na aukcji Treasures, wystawia wyjątkowej klasy miśnieńską tabakierę z ok. 1750 r. z widokiem Warszawy na wewnętrznej stronie wieczka. Kompozycja w dużej mierze oparta jest na panoramie miasta widzianej od strony Pragi zamieszczonej w dziele Samuela Pufendorfa według rysunku Erika Dahlberga. Ale to nie wszystko.

    Warto przypomnieć, że Sotheby’s to najstarszy dom aukcyjny na świecie założony w Londynie w połowie XVIII wieku, z siedzibą przy New Bond Street, mający obecnie swoją siedzibę w Nowym Jorku przy York Avenue na Manhattanie. Pierwsza aukcja przeprowadzona przez założyciela firmy, Samuela Bakera, odbyła się 11 marca 1744 i dotyczyła sprzedaży kilkuset książek. Obecnie Sotheby’s osiąga roczne obroty w wysokości 2 miliardów dolarów. Jego najwięksi rywale to domy aukcyjne Christie’s i Bonhams.

Ta Panorama Warszawy mogła być inspiracją

    Panorama Warszawy, wykonana przez znanego rytownika Adama Perelle, wg rysunku Eryka Jonsona Dahlbergha, generalnego kwatermistrza armii szwedzkiej, przebywającego w Polsce w latach 1656-1657, pochodzi z dzieła Samuela Pufendorfa De rebus a Carolo Gustavo…”, wydanego po raz pierwszy w Norymberdze w 1696 roku(w kolejnych latach kilka wznowień, w czterech wersjach językowych).  Wśród widoków europejskich miast, twierdz i pól bitewnych, w pracach Dahlbergha są także liczne panoramy i widoki architektoniczne polskie, w tym właśnie Warszawy, a ten widok z okresu barokowej Warszawy (rugi w chronologii) należy do dzieł wybitnych. Dziś wszystkie ryciny przechowywane są  w Bibliotece Królewskiej w Sztokholmie.

Erik Dahlberg, Widok Warszawy w 1656 r

    Twórczość Dahlberga ma bardzo duże znaczenie dla dziejów Polski. Ryciny powstałe według jego rysunków dają wyjątkowo dokładny obraz naszych polskich miast. Pochodzą one z drugiej połowy XVII wieku, kiedy Szwecja okupowała Polskę a a Eryk Jonson Dalhberg był nadwornym rysownikiem dworu Króla X Gustawa. Jego panorama Warszawy odznacza się wyjątkowymi elementami malarskimi, przy dużej czytelności rycin. Bogaty pejzaż, sztafaż, barokowy kartusz, i ramka podnosząca jej wartość artystyczną.

    Pejzaż z Pragi obejmuje m.in.: klasztory i kościoły Franciszkanów, Bernardynów, Augustianów, Dominikanów, pałace Koniecpolskich, Kazanowskich, letnią rezydencję króla, pałac królewicza Karola Ferdynanda Wazy, i Zamek Królewski. Poza funkcją kwatermistrza na naczelnego kartografa, Dalhberg był szwedzkim marszałkiem polnym, urzędnikiem, dyplomatą, oficerem, historykiem, artylerzystą, inżynierem wojskowym, baronem a następnie hrabią. Był też gubernatorem, budowniczym, politykiem, podróżnikiem, architektem oraz rysownikiem.  Pomimo swoich zasług Dahlbergh został zapomniany i długo nie otrzymywał awansu, pomimo swojego udziału w późniejszych wojnach. Otrzymał od króla Anglii Karola II Stuarta propozycję wstąpienia do niego na służbę, z której nie skorzystał. W 1676 otrzymał nominację na generalnego inspektora fortyfikacji i brał udział w późniejszych wojnach: wojnie pomiędzy Danią a Szwecją w latach 1675–1679 i w wojnie północnej, gdzie w 1701 kierował obroną obleganej przez Sasów Rygi (od 1696 był gubernatorem Inflant). Awansowany na feldmarszałka w 1693. Był też założycielem szwedzkiego korpusu inżynierów. 

    Na tej samej aukcji oferowana jest również para aplik z ok. 1780 r. przypisywanych Pierre-François Feuchère, tego samego wzoru jaki znamy z Sali Balowej Pałacu na Wyspie w Łazienkach Królewskich w Warszawie (te aukcyjne tym razem nie są nasze).

Aplika z Łazienek

Estymacja tabakiery: 200 000 – 300 000 GBP
Estymacja aplik: 80 000 – 120 000 GBP

[1656-1696] Urbs Warsovia/ Sedes Ordinaria Regum / Poloniae ea facie exhibita qua con/spiciebatur postquam amisso proelio a Ser. R. Poloniae deserta et a SRM / Sueciae secunda vice occupata / fuit d. 22 lul. An. 1656.DAHLBERG Erik J., PERELLE N. Licencja PD, Wikimedia Commons

za; Communi Hereditate, Fot. Sotheby’s, BN Polona, zbiory Łazienki Królewskie

 

 

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *